Firmy muszą zmienić procedury. Od listopada nowe zasady o mobbingu i dyskryminacji

Co się zmienia w Kodeksie pracy

Od 5 listopada 2026 r. obowiązują nowe przepisy o mobbingu i dyskryminacji. Wynikają z ustawy z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ogłoszonej w Dzienniku Ustaw 4 sierpnia 2026 r.

Nowelizacja wchodzi w życie po trzech miesiącach. Na dostosowanie wewnętrznych regulacji pracodawcy mają kolejne sześć miesięcy, więc termin na zmianę regulaminów upływa 5 maja 2027 r.

Nowa definicja mobbingu

Przesłanką mobbingu będzie uporczywe nękanie pracownika, czyli zachowanie powtarzalne, nawracające albo stałe. Pojedyncze zdarzenie, nawet naruszające dobra osobiste pracownika, nie będzie automatycznie uznawane za mobbing.

Przepisy wskażą przykładowe zachowania: upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, nieuzasadnioną krytykę, poniżanie i ośmieszanie, a także utrudnianie wykonywania obowiązków, ograniczanie dostępu do informacji, utrudnianie komunikacji, izolowanie pracownika i eliminowanie go z zespołu.

Kto może być sprawcą mobbingu

Zachowania mobbingowe nie będą musiały pochodzić od przełożonego. Sprawcą może być pracownik na równorzędnym stanowisku, podwładny, inny pracownik albo osoba wykonująca pracę na podstawie innej niż stosunek pracy. Mobbingu może dopuszczać się jedna osoba lub grupa.

Państwowa Inspekcja Pracy zwraca uwagę, że nie będzie decydować zamiar sprawcy, lecz same zachowania i okoliczności sprawy. Z kolei uzasadnione rozliczanie pracownika z pracy oraz rzeczowa krytyka nie będą uznawane za mobbing.

Zadośćuczynienie za mobbing

Pracownik, który doświadczył mobbingu, będzie mógł dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia nie niższego niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia albo dochodzić odszkodowania. W 2026 r. płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto, więc dolny próg zadośćuczynienia to 28 836 zł.

Nowelizacja przewiduje też, że pracodawca będzie mógł dochodzić od osoby odpowiedzialnej za mobbing wyrównania poniesionej szkody, w zależności od stopnia jej winy.

Nowe obowiązki pracodawców

Pracodawca będzie musiał systematycznie przeciwdziałać mobbingowi, a nie reagować dopiero po pojawieniu się skargi. Nowy model obejmuje prewencję, wykrywanie niepożądanych zachowań, reagowanie, usuwanie następstw i wsparcie dla poszkodowanych.

Firmy zatrudniające co najmniej 10 osób będą zobowiązane do określenia reguł, procedur i częstotliwości działań przeciwdziałających naruszaniu godności, łamaniu zasady równego traktowania, dyskryminacji oraz mobbingowi. Regulacje trafią do dokumentów wewnątrzzakładowych. Z zakładowymi organizacjami związkowymi przewidziano 30 dni na uzgodnienie regulaminu, a w firmach bez związków regulacje uzgadnia się z przedstawicielami pracowników.

Dyskryminacja po zmianach

Kodeks pracy zostanie uzupełniony o pojęcia dyskryminacji przez skojarzenie oraz dyskryminacji przez założenie. Pierwsza dotyczy gorszego traktowania ze względu na cechę osoby, z którą pracownik pozostaje związany. Druga odnosi się do cechy, którą ktoś błędnie przypisuje pracownikowi.

Przy incydentalnym przypadku dyskryminacji zadośćuczynienie wyniesie co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia, a przy dyskryminacji wielokrotnej co najmniej trzykrotność tej kwoty. Za dyskryminację wielokrotną uznane będzie m.in. powtarzające się naruszanie zasady równego traktowania albo jednorazowe naruszenie wynikające z wielu przyczyn.

Terminy, które warto zapamiętać

Ustawa została ogłoszona 4 sierpnia 2026 r. i wchodzi w życie 5 listopada 2026 r. Oddzielny termin dotyczy dostosowania zakładowych regulacji – mija 5 maja 2027 r. i obejmuje zmianę regulaminu pracy albo wydanie regulaminu z zasadami przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności.

Nowe rozwiązania będą też stosowane do przypadków uporczywego nękania lub wielokrotnego naruszania zasady równego traktowania rozpoczętych przed 5 listopada 2026 r., jeżeli zachowania będą trwały po wejściu ustawy w życie.

Źródła

- GazetaPrawna, „Duża reforma Kodeksu pracy. Firmy muszą przygotować nowe procedury”, 18.08.2026: https://www.gazetaprawna.pl/praca/prawo-pracy/artykuly/11291034,duza-reforma-kodeksu-pracy-firmy-musza-przygotowac-nowe-procedury.html - Państwowa Inspekcja Pracy, „Mobbing i dyskryminacja w miejscu pracy – nowe przepisy”, 6.08.2026 (za Gazetą Prawną) - Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – informacje o ustawie (za Gazetą Prawną) - Dziennik Ustaw, rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2025 w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2026 r. (za Gazetą Prawną) - Zdjęcie: Christina @ wocintechchat on Unsplash, https://unsplash.com/@wocintechchat